Εγκεφαλικές μεταστάσεις & SRS
Τι είναι η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική (SRS);
Παρά το όνομά της, η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική δεν είναι χειρουργική επέμβαση.
Δεν υπάρχει τομή, αναισθησία, αίμα ή νοσηλεία.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά ακριβή μορφή ακτινοθεραπείας που επιτρέπει τη χορήγηση πολύ υψηλής δόσης ακτινοβολίας σε μικρές βλάβες του εγκεφάλου με ακρίβεια χιλιοστών.
Η θεραπεία πραγματοποιείται συνήθως σε μία συνεδρία ή σε λίγες συνεδρίες (FSRT/SRT) ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της βλάβης.
Τα τελευταία χρόνια η SRS έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης των εγκεφαλικών μεταστάσεων και έχει επιτρέψει σε πολλούς ασθενείς να αποφύγουν την ολική ακτινοβόληση εγκεφάλου.
Είναι καλύτερη η SRS από την ολική ακτινοβόληση εγκεφάλου;
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους.
Για ασθενείς με περιορισμένο αριθμό εγκεφαλικών μεταστάσεων, η SRS αποτελεί σήμερα συχνά την προτιμώμενη θεραπεία.
Το βασικό της πλεονέκτημα είναι ότι θεραπεύει μόνο τις μεταστάσεις και όχι ολόκληρο τον εγκέφαλο.
Έτσι μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος γνωστικών διαταραχών και προβλημάτων μνήμης που μπορεί να σχετίζονται με την ολική ακτινοβόληση.
Η ολική ακτινοβόληση εξακολουθεί να έχει σημαντικό ρόλο σε επιλεγμένες περιπτώσεις εκτεταμένης εγκεφαλικής νόσου.
Η επιλογή εξαρτάται από:
- τον αριθμό των μεταστάσεων
- το μέγεθός τους
- τον πρωτοπαθή όγκο
- τη συνολική πρόγνωση
- τις διαθέσιμες συστηματικές θεραπείες
Θα χάσω τα μαλλιά μου μετά από SRS;
Συνήθως όχι.
Η μεγάλη διαφορά μεταξύ SRS και ολικής ακτινοβόλησης είναι ότι η θεραπεία επικεντρώνεται μόνο στις μεταστάσεις.
Αν υπάρξει απώλεια μαλλιών, αυτή συνήθως περιορίζεται σε μια μικρή περιοχή του τριχωτού που βρίσκεται ακριβώς πάνω από το σημείο θεραπείας.
Πολλοί ασθενείς δεν εμφανίζουν καθόλου ορατή τριχόπτωση.
Αυτό αποτελεί έναν από τους λόγους που η SRS είναι γενικά καλύτερα ανεκτή από τις παλαιότερες τεχνικές.
Μπορούν να θεραπευτούν πολλές εγκεφαλικές μεταστάσεις με SRS;
Ναι.
Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα δεδομένα της τελευταίας δεκαετίας.
Παλαιότερα θεωρούσαμε ότι η SRS ήταν κατάλληλη μόνο για μία έως τρεις μεταστάσεις.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι πολλοί ασθενείς με πολύ περισσότερες μεταστάσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς με στερεοτακτική ακτινοθεραπεία.
Η απόφαση δεν βασίζεται πλέον μόνο στον αριθμό των βλαβών αλλά κυρίως:
- στον συνολικό όγκο της νόσου
- στη θέση των μεταστάσεων
- στη γενική κατάσταση του ασθενούς
- στις διαθέσιμες συστηματικές θεραπείες
Αυτό έχει επιτρέψει σε πολλούς ασθενείς να διατηρήσουν καλύτερη ποιότητα ζωής και γνωστική λειτουργία.
Τι συμβαίνει μετά την ολοκλήρωση της SRS;
Η θεραπεία δεν σταματά με την τελευταία συνεδρία.
Ακολουθεί στενή παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, συνήθως κάθε δύο έως τρεις μήνες στην αρχή.
Οι μεταστάσεις συχνά συνεχίζουν να συρρικνώνονται για μήνες μετά τη θεραπεία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν απεικονιστικές αλλαγές που μιμούνται υποτροπή αλλά στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύουν θεραπευτική αντίδραση ή ακτινονέκρωση.
Γι' αυτό η παρακολούθηση από εξειδικευμένη ομάδα είναι εξαιρετικά σημαντική.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η SRS δεν είναι μια θεραπεία «μιας ημέρας». Είναι μέρος μιας συνεχούς στρατηγικής ελέγχου της νόσου.