Σύγχρονες τεχνικές ακτινοθεραπείας
Γιατί υπάρχουν διαφορετικές τεχνικές ακτινοθεραπείας;
Όπως δεν υπάρχει ένας μόνο τύπος χειρουργικής επέμβασης για όλους τους ασθενείς, έτσι δεν υπάρχει και μία μόνο μορφή ακτινοθεραπείας.
Κάθε όγκος έχει διαφορετικό μέγεθος, σχήμα και θέση μέσα στο σώμα.
Οι σύγχρονες τεχνικές επιτρέπουν στην ομάδα να επιλέξει την πιο κατάλληλη προσέγγιση για κάθε ασθενή ξεχωριστά.
Ο στόχος είναι πάντα ο ίδιος:
να χορηγηθεί η μέγιστη δυνατή δόση στον στόχο και η ελάχιστη δυνατή δόση στους υγιείς ιστούς.
Τι είναι η IMRT;
Η IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) είναι μια τεχνική που επιτρέπει τη μεταβολή της έντασης της ακτινοβολίας μέσα στο ίδιο πεδίο θεραπείας.
Με απλά λόγια, το μηχάνημα μπορεί να δώσει περισσότερη ακτινοβολία εκεί που χρειάζεται και λιγότερη εκεί που δεν χρειάζεται.
Αυτό επιτρέπει καλύτερη προσαρμογή στο σχήμα του όγκου και καλύτερη προστασία των γειτονικών οργάνων.
Η IMRT αποτελεί σήμερα μία από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες τεχνικές παγκοσμίως.
Τι είναι η VMAT;
Η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) είναι εξέλιξη της IMRT.
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας το μηχάνημα περιστρέφεται γύρω από τον ασθενή ενώ ταυτόχρονα μεταβάλλει την ένταση και το σχήμα της δέσμης.
Το πλεονέκτημα είναι ότι συχνά επιτυγχάνεται εξαιρετική κατανομή δόσης σε μικρότερο χρόνο.
Για τον ασθενή αυτό σημαίνει συνήθως ταχύτερες συνεδρίες χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα της θεραπείας.
Τι είναι η IGRT;
Η IGRT (Image Guided Radiation Therapy) σημαίνει ακτινοθεραπεία με απεικονιστική καθοδήγηση.
Πριν από κάθε συνεδρία πραγματοποιούνται ειδικές εικόνες που επιτρέπουν στην ομάδα να επιβεβαιώσει ότι ο στόχος βρίσκεται ακριβώς στη σωστή θέση.
Στην πράξη είναι σαν να χρησιμοποιούμε ένα «GPS» πριν από κάθε θεραπεία.
Η IGRT έχει αυξήσει σημαντικά την ακρίβεια και την ασφάλεια της σύγχρονης ακτινοθεραπείας.
Τι είναι η SBRT;
Η SBRT (Stereotactic Body Radiation Therapy) είναι μια εξαιρετικά ακριβής τεχνική που χρησιμοποιείται κυρίως σε μικρούς όγκους του σώματος.
Χαρακτηρίζεται από:
- πολύ μεγάλη ακρίβεια
- υψηλές δόσεις ανά συνεδρία
- μικρό συνολικό αριθμό θεραπειών
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ολοκληρωθεί σε μία έως πέντε συνεδρίες.
Χρησιμοποιείται συχνά σε πνεύμονα, ήπαρ, επινεφρίδια, οστά και άλλες εντοπίσεις.
Τι είναι η SRS;
Η SRS (Stereotactic Radiosurgery) είναι η αντίστοιχη στερεοτακτική τεχνική για τον εγκέφαλο.
Παρά το όνομά της, δεν πρόκειται για χειρουργείο.
Δεν υπάρχει τομή, αναισθησία ή νοσηλεία.
Η θεραπεία βασίζεται σε εξαιρετικά ακριβή στόχευση εγκεφαλικών βλαβών με χιλιοστομετρική ακρίβεια.
Αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην αντιμετώπιση εγκεφαλικών μεταστάσεων και ορισμένων καλοήθων παθήσεων.
Τι είναι η DIBH;
Η DIBH (Deep Inspiration Breath Hold) είναι τεχνική βαθιάς εισπνοής.
Χρησιμοποιείται κυρίως σε γυναίκες με καρκίνο αριστερού μαστού.
Κατά τη βαθιά εισπνοή η καρδιά απομακρύνεται φυσικά από τον μαστό.
Έτσι μειώνεται ακόμη περισσότερο η δόση που φτάνει στην καρδιά.
Η τεχνική αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει την ασφάλεια της θεραπείας.
Τι είναι η βραχυθεραπεία;
Η βραχυθεραπεία είναι μια μορφή εσωτερικής ακτινοθεραπείας.
Σε αντίθεση με την εξωτερική ακτινοθεραπεία, όπου η ακτινοβολία προέρχεται από μηχάνημα έξω από το σώμα, στη βραχυθεραπεία η πηγή ακτινοβολίας τοποθετείται προσωρινά πολύ κοντά ή μέσα στην περιοχή που θεραπεύεται.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να χορηγηθεί πολύ υψηλή δόση στον στόχο ενώ οι γειτονικοί ιστοί προστατεύονται αποτελεσματικά.
Είναι οι νέες τεχνικές πιο ασφαλείς από τις παλαιότερες;
Γενικά ναι.
Οι σύγχρονες τεχνικές δεν αλλάζουν τη βιολογία της ακτινοβολίας, αλλά επιτρέπουν πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στη χορήγησή της.
Αυτό σημαίνει:
- καλύτερη προστασία φυσιολογικών οργάνων
- λιγότερες παρενέργειες σε πολλές περιπτώσεις
- δυνατότητα θεραπείας πιο σύνθετων όγκων
Η τεχνολογική εξέλιξη των τελευταίων δεκαετιών έχει μεταμορφώσει την καθημερινή πρακτική της ακτινοθεραπείας.
Ποια είναι η καλύτερη τεχνική ακτινοθεραπείας;
Δεν υπάρχει μία τεχνική που να είναι η καλύτερη για όλους.
Η σωστή ερώτηση δεν είναι:
«Ποια είναι η καλύτερη τεχνική;»
αλλά:
«Ποια είναι η καλύτερη τεχνική για τη δική μου περίπτωση;»
Η επιλογή εξαρτάται από:
- τον τύπο του καρκίνου,
- τη θέση του όγκου,
- τα γειτονικά όργανα,
- τον στόχο της θεραπείας,
- το συνολικό θεραπευτικό πλάνο.
Ο ρόλος της θεραπευτικής ομάδας είναι να επιλέξει το κατάλληλο εργαλείο για τον κατάλληλο ασθενή τη σωστή στιγμή.